ავტორიზაცია
სტრა­ტე­გი­ე­ბი და ანა­ლი­ზი
კრიპტოგრაფია და პოკერი
ავტორი
ედ მილერი

პოკერის ყველა მოთამაშემ უნდა იცოდეს თუნდაც ცოტა რამ კრიპტოგრაფიის შესახებ. იმიტომ, რომ, გარკვეულწილად, პოკერის თამაში სინამდვილეში კრიპტოგრაფიის ერთ-ერთი ფორმაა. ახლავე აგიხსნით.

კრიპტოგრაფია არის მეცნიერება ინფორმაციის კოდირების შესახებ. ის ძირითადად გამოიყენება ორ მხარეს შორის მიმდინარე კომუნიკაციის დასაშიფრად, რათა მესამე მხარემ მისი გაგება ვერ შეძლოს. ადამიანები თავიანთი კომუნიკაციების დაშიფვრას ასწლეულების განმავლობაში ცდილობდნენ, ამიტომ კრიპტოგრაფია თანდათან უფრო მნიშვნელოვანი ხდებოდა.

კრიპტოგრაფიაში ყველა სიახლე ერთი პრობლემის გადაჭრაზეა გამიზნული. ეს არის წონასწორობა დაშიფვრის მეთოდის გამოყენების სიიოლესა და მის დაცულობას შორის.

თუ მხოლოდ უსაფრთხოება უფრო გაინტერესებთ – არ გინდათ, რომ ვინმემ თქვენი შიფრი გატეხოს, – ვიდრე შიფრის გამოყენების სიიოლე, მაშინ ამ პრობლემის გადაჭრა უმარტივესია. შეგიძლიათ გამოიყენოთ მეთოდი, რომელსაც ვერნამის შიფრი ეწოდება.

დავუშვათ, გვაქვს ინგლისურად შედგენილი შეტყობინება, რომელშიც 140 სიმბოლოა. გვინდა ამ შეტყობინების დაშიფვრა ისე, რომ მისი წაკითხვა მხოლოდ უშუალო ადრესატმა შეძლოს. სანამ შეტყობინებას შევადგენთ, ვახდენთ 140 შემთხვევითი რიცხვის გენერირებას 0-დან 26-მდე. ამისთვის შეგვიძლია კომპიუტერი გამოვიყენოთ. ჩამოვწეროთ შემთხვევითი რიცხვები ქაღალდზე და გადავცეთ ადრესატს.

ამის შემდეგ შევადგინოთ თავად შეტყობინება. მასში შესულ ყოველ სიმბოლოს ვამატებთ შესაბამის რიცხვს – ანუ გადავდივართ იმდენი სიმბოლოთი წინ, რამდენსაც გვეუბნება შესაბამისი შემთხვევითი რიცხვი. მაგალითად, თუ ჩვენს შეტყობინებაში გვაქვს ასო E, შესაბამისი შემთხვევითი რიცხვი კი არის 3, მაშინ დაშიფრულ შეტყობინებაში უნდა დავწეროთ ასო H, რადგან H არის მესამე ასო E-ს შემდეგ.

კიდევ ერთ მაგალითს მოვიყვან. ვთქვათ, Z-ის შემდეგ მოდის ინტერვალის აღმნიშვნელი სიმბოლო. თუ ჩვენი რიცხვი ამ სიმბოლოს სცდება, ვბრუნდებით ანბანის დასაწყისში და A ასოდან ვიწყებთ.

ახლა ვნახოთ, როგორ მუშაობს ეს მეთოდი პრაქტიკაში. რიცხვების გენერატორის (ან სპეციალური ფორმულის) დახმარებით ვიღებ 140 შემთხვევით რიცხვს, ჩამოვწერ ან ამოვბეჭდავ ქაღალდზე და მივცემ ჩემს მეგობარს. ამის შემდეგ მას შეუძლია დედამიწის ნებისმიერ კუთხეში გაფრინდეს. გარკვეული დროდაუმთავრებელი კომბინაცია, რომელსაც ერთი ან ორი კარტი აკლია, რათა მომგებიან კომბინაციად გადაიქცეს. მაგალითად, K, Q, J, 10 არის სტრეიტ-დრო – სჭირდება ერთი კარტი, ტუზი ან ცხრიანი, რომ სტრეიტი გახდესის შემდეგ ვადგენ 140-სიმბოლოიან შეტყობინებას, რომელიც მინდა, რომ ამ მეგობარმა წაიკითხოს. შეტყობინების თითოეულ ასოს გარდავქმნი იმ შემთხვევითი რიცხვების სიის შესაბამისად, რომელიც ჩემს მეგობარს მივეცი. ამის შემდეგ ვგზავნი დაშიფრულ შეტყობინებას ნებისმიერი სახით, რომელსაც ავირჩევ – შეიძლება ეს საჯარო, ყველასთვის ხელმისაწვდომი ტვიტერის პოსტიც იყოს. ჩემი მეგობარი დაშიფრულ წერილს იღებს, თითოეულ ასოს აკლებს შესაბამის რიცხვს თავისი სიიდან და კითხულობს იმას, რისი მიწერაც მინდოდა.

გინდ დაიჯერეთ, გინდ არა, ეს იდეალური შიფრია. ვერავინ, ვერცერთი ადამიანი დედამიწაზე ამ წერილს ვერც თავს გაუგებს და ვერც ბოლოს. იმიტომ, რომ ამ შეტყობინების ყველა ნაწილი დამოუკიდებლადაა მიღებული, ჩვენ მიერ გენერირებული შემთხვევითი რიცხვების შესაბამისად. ამ შეტყობინების 140 სიმბოლოს შორის არანაირი კავშირი არაა, რადგან ყველა სიმბოლო განსხვავებულ რიცხვს შეესაბამება.

ახლა დავუშვათ, რომ მეგობრისთვის მეორე შეტყობინების გაგზავნა მინდა, მაგრამ ის ჯერ კიდევ დედამიწის მეორე ნახევარსფეროშია. ვერანაირად ვერ მივაწვდი ქაღალდს, რომელზეც შემთხვევითი რიცხვების სიაა ჩამოწერილი, ამიტომ ვიყენებ იმავე რიცხვებს, რომლების გამოყენებაზეც წინა შეხვედრისას შევთანხმდით.

ვაი და ვუი... ეს შრიფტი უკვე აღარაა იდეალური. რატომ? იმიტომ, რომ ორ შეტყობინებას შორის კავშირი გაჩნდა. ვინმეს შეუძლია ნახოს ეს დაშიფრული შეტყობინებები ტვიტერზე და დაუშვას, რომ დეშიფრაციის მეთოდი, რომელიც A შეტყობინებისთვის გამოიყენეთ, ასევე გამოიყენეთ B-სთვისაც. ამ დაშვებიდან გამომდინარე, მას შეუძლია შეისწავლოს ორივე შეტყობინება, დაადგინოს კავშირი მათ შორის და, საბოლოოდ, გაშიფროს ჩვენი ორივე შეტყობინება.

ამის გასაგებად, დავუშვათ, რომ საშინლად გავზარმაცდით და დავიწყეთ ტვიტერზე ერთმანეთისთვის ასობით შეტყობინების გაგზავნა, რომელთაგან ყველა კოდირებული იყო იმ ერთი და იმავე 140 შემთხვევითი რიცხვის გამოყენებით. ახლა კი ის კავშირები სიმბოლოებს შორის ძალიან იოლი დასანახია. იქნებ რამდენიმე შეტყობინება იწყება Q სიმბოლოთი. შეიძლება დავუშვათ, რომ Q არის სხვა სიმბოლოს, A-ს შემცვლელი, ასე რომ, პირველი შემთხვევითი რიცხვი იქნება 16. გამოდგება თუ არა ეს დასკვნა სხვა შეტყობინებებშიც, რომლებიც Q ასოთი იწყება? გვხვდება თუ არა შეტყობინებებში ხშირად ასო I, რომელიც ასო T-ს შეესაბამება? და ასე შემდეგ...

აი, ასეთია არჩევანი. თუ შემთხვევით რიცხვებს ერთხელ გამოიყენებთ, უსაფრთხოება სრულად იქნება დაცული. მაგრამ თუ გაზარმაცდით – ესე იგი, თუ გინდათ, რომ იოლი შრიფტი გქონდეთ – მაშინ მესამე ადამიანს შეეძლება იპოვოს კავშირები სიმბოლოებს შორის და მთლიანად გაშიფროს თქვენი შეტყობინებები.

არსებობს ომისდროინდელი ფაქტები, თუ როგორ იყენებდნენ ვერნამის შიფრს ინფორმაციის კოდირებისთვის. ადრესატს აწვდიდნენ წიგნს შემთხვევითი რიცხვების სიებით, და ყოველი ახალი შეტყობინების მიღების შემდეგ იგი წიგნიდან ახალ ფურცელს ამოხევდა, მას შეტყობინების გაშიფვრისთვის გამოიყენებდა, რის შემდეგაც ამ კოდების ფურცელს ტუალეტის ქაღალდად იყენებდა.

კრიპტოგრაფიის მთელი სფერო ემსახურება ისეთი ალგორითმების შემუშავებას, რომლებიც საშუალებას მოგვცემს მრავალჯერადად ვისარგებლოთ (გამოსაყენებლად იოლი) კოდებით და, ამავე დროდაუმთავრებელი კომბინაცია, რომელსაც ერთი ან ორი კარტი აკლია, რათა მომგებიან კომბინაციად გადაიქცეს. მაგალითად, K, Q, J, 10 არის სტრეიტ-დრო – სჭირდება ერთი კარტი, ტუზი ან ცხრიანი, რომ სტრეიტი გახდესს, დაშიფრულ შეტყობინებებში შევიტანოთ მინიმალური ინფორმაცია, რომელიც მესამე მხარეს შეუძლია მათ გასაშიფრად გამოიყენოს (უსაფრთხოება).

 

კრიპტოგრაფია და პოკერი

კეთილი და პატიოსანი. მაშ, რა საერთო აქვს ამ ყველაფერს პოკერთან? რა და, პოკერში თითქმის იმავე არჩევანის წინაშე ვდგავართ. ერთდროულად ვცდილობთ ორი მიზნის მიღწევას. ჯერ ერთი, გვინდა, რაც შეიძლება ბევრ ფულს ჩავიდეთ ბანკში, როცა უძლიერესი კარტი გვაქვს. მაგრამ, ამავე დროდაუმთავრებელი კომბინაცია, რომელსაც ერთი ან ორი კარტი აკლია, რათა მომგებიან კომბინაციად გადაიქცეს. მაგალითად, K, Q, J, 10 არის სტრეიტ-დრო – სჭირდება ერთი კარტი, ტუზი ან ცხრიანი, რომ სტრეიტი გახდესს, მთელი ძალით ვცდილობთ დავმალოთ ინფორმაცია ჩვენი კარტის სიძლიერის შესახებ.

ისევე, როგორც კრიპტოგრაფიაშია, პოკერშიც უმარტივესია იდეალური უსაფრთხოების დაცვაროდესაც მოთამაშე ცდილობს, თავი ბლეფისგან დაიცვას და საეჭვო მოთამაშეს აიძულებს, დაფოლდოს ან კიდევ უფრო მეტ ფულს შევიდეს – ანუ მეტოქეებისთვის ნულოვანი ინფორმაციის მიწოდება საკუთარი კარტის შესახებ. უბრალოდ, გააკეთეთ შემთხვევითი სვლები. ყოველ ჯერზე აირჩიეთ შემთხვევითი რიცხვი და მოიქეცით ისე, როგორც ეს შემთხვევითი რიცხვი გიკარნახებთ. ეს სტრატეგია, ყველაფერთან ერთად, საკმაოდ მოქნილიცაა, რადგან წინასწარ შეგიძლიათ აირჩიოთ, თქვენი მონაწილეობით გამართული გათამაშებების 20%-ში გინდათ ბეტიიგივე ფსონი. ფული ან ჩიპები, რომელთაც მოთამაშე თამაშში დებსს გაკეთება, 50%-ში თუ 80%-ში. რომელი სტრატეგიაც არ უნდა აირჩიოთ, სანამ თითოეული სვლა განსაზღვრულია დამოუკიდებლად გენერირებული შემთხვევითი რიცხვით, თქვენი წაკითხვა სრულიად შეუძლებელია.

რა თქმა უნდა, თუ ასე თამაშს გადაწყვეტთ, თქვენი სათამაშო კარიერა სრული გაკოტრებით დასრულდება. რატომ? იმიტომ, რომ მეტისმეტად მეტ ფულს ჩადიხართ ცუდი კარტებით და არასაკმარისად ბევრს – კარგი კარტებით.

თუმცა, პატარა ფსონებზე მოთამაშეების დიდი ნაწილი მეტისმეტად შორს მიდის საპირისპირო მხარეს. ისინი ისე გულმოდგინედ ცდილობენ ბანკში ბევრი ფულის ჩადებას კარგი კარტებით და საერთოდ არჩადებას ცუდი კარტებით, რომ მათი თამაში უხვად შეიცავს იოლად გასაშიფრ ინფორმაციას. კარგი მოთამაშეები კი კარგი „დეშიფრატორებიც” არიან – მშვენივრად ხედავენ ლოგიკურ კავშირებს მეტოქეების სვლებსა და მათ კარტებს შორის და იოლად ახერხებენ მათი თამაშის სრულ გაშიფვრას.

პოკერის იდეალური მოთამაშე იდეალური წონასწორობის მიღწევას ცდილობს. ბანკში ფულს უნდა ჩახვიდეთ კარგი კარტებით და არ ჩახვიდეთ ცუდი კარტებით, მაგრამ ამავე დროდაუმთავრებელი კომბინაცია, რომელსაც ერთი ან ორი კარტი აკლია, რათა მომგებიან კომბინაციად გადაიქცეს. მაგალითად, K, Q, J, 10 არის სტრეიტ-დრო – სჭირდება ერთი კარტი, ტუზი ან ცხრიანი, რომ სტრეიტი გახდესს საკუთარ თამაშში გარკვეული დოზით უნდა გაურიოთ შემთხვევითობის ელემენტებიც, რათა ოპონენტებს თქვენი გაშიფვრა მაქსიმალურად გაუჭირდეთ.

სინამდვილეში, სრულყოფილების მიღწევა შეუძლებელია. ყველაფერს ვერ დამალავთ. თუმცა, თუ საკუთარ თამაშს ისე შეხედავთ, როგორც საიდუმლო შეტყობინების გაგზავნას, მაშინ ორიოდე სასარგებლო მიგნებას აუცილებლად გააკეთებთ.

კრიპტოგრაფიას რომ უკეთ გაეცნოთ, წაიკითხეთ საიმონ სინგჰის „კოდების წიგნი: საიდუმლოების მეცნიერება ძველი ეგვიპტიდან კვანტურ კრიპტოგრაფიამდე”. ♠

 

იხილეთ ყველა სტატია ჟურნალის ფორმატში